Hàng nghìn năm nay, Ruby vẫn được xem như loại đá quý hiếm nhất trên thế giới. Nó có tất cả các tiêu chuẩn mà 1 viên đá quý cần phải có như là: màu sắc rực rỡ, độ cứng tốt nhất, phát sáng cực mạnh. Thêm vào đó đây là 1 loại đá quý rất hiếm có, nhất là những viên đá quý ruby có chất lượng tuyệt hảo.
Trong thời gian dài, Ấn Độ được xem như là một nước khai thác sớm nhất trên thế giới. Trong các tác phẩm văn học Ấn độ, 1 kho tàng kiến thức về đá quý đã được lưu truyền trong khoảng thời gian hơn hai nghìn năm. Thuật ngữ “khoáng chất corundum” mà chúng ta sử dụng ngày nay, bắt nguồn từ tiếng Phạn “kuruvinda”. Trong tiếng Phạn, đá ruby có tên là “natnaraj” có nghĩa là “Vua của các loại đá quý”. Bất cứ khi nào 1 tinh thể Ruby được tìm thấy, nhà cầm quyền cử Các quan chức cấp cao đến xem và đón tiếp viên đá theo nghi thức quý tộc. Ngày nay, ruby vẫn được dung để trang trí cho vật tượng trưng cho quyền lực trong các nhà quý tộc. Nhưng có phải tất cả trong số đó là ruby thật? hãy đọc thêm để hiểu rõ hơn.
Chỉ 1 chút Crôm
Ruby rất đa dạng về màu đỏ của khoáng chất corudom, 1 khoáng chất cứng nhất trên trái đất, trong đó sapphire cũng rất đa dạng. Khoáng chất corudom trong thì không màu. Nhưng có nguyên tố bên trong như crom, sắt, titan, hay vanadium thì có màu. Những loại đá quý này có độ cứng cao. Trong bảng đo độ cứng, nó có độ cứng là 9 đứng thứ 2 chỉ sau có kim cương. Chỉ có khoáng chất corundum màu đỏ mới được gọi là Ruby, còn các màu khác thì được phân loại thành sapphire. Mối quan hệ gần gũi giữa ruby và sapphire được biết đến từ giữa thế kỉ 19. Trước đó những viên garnet đỏ và spinel lại được cho là ruby.
( Đó là lý do tại sao “viên ruby đen” và “viên ruby timur”, 2 viên đá quý của vua nước Anh lại được đặt tên như vậy trong khi chúng là spinel chứ không phải ruby).
Ruby, loại đá quý màu đỏ trong nhóm khoáng vật corundum nhiều màu sắc, bao gồm oxit nhôm và crôm cũng như nhiều nguyên tố khác – phụ thuộc vào lớp trầm tích mà nó được hình thành lên. Với màu sắc đẹp và độ trong cao, loại đá quý này rất hiếm của các mỏ trên thế giới. Thật là 1 nghịch lý, chính màu sắc của nguyên tố crom tạo lên độ quý hiếm của nó. Hàng triệu năm trước, khi các loại đá quý được tạo thành trong lòng trái đất, thì nguyên tố crom tạo ra cho loại đá quý này màu sắc tuyệt đẹp nhưng cũng chính nó là nguyên nhân tạo lên những vết rạn nứt và vết xước bên trong tinh thể. Vì vậy chỉ có vài tinh thể ruby hình thành trong điều kiện tốt mới có kích thước lớn và kết tinh thành những viên đá quý hoàn hảo. Vì lý do này mà những viên ruby 3 carat thì rất hiếm. Do vậy không có gì đáng ngạc nhiên khi những viên ruby không có tạp chất, màu sắc đẹp, kích thước lớn được bán với giá rất cao trong các cuộc bán đấu giá, thậm chí là cao hơn giá của viên kim cương cùng loại.
Một vài viên ruby phô bày với ánh sáng óng ánh tuyệt đẹp, được gọi là vẻ óng mượt như tơ của ruby. Hiện tượng này là do các khoáng vật rutile hình kim bên trong tạo lên. Và 1 trong những viên ruby sao được tìm thấy, cũng có khoáng vật rutile bên trong, đã tạo lên hình sao bên trong viên ruby, nó tạo ra hiệu ứng ánh sáng tuyệt đẹp. Nếu ruby dạng này được mài cắt cabochon dạng nửa vòm, tạo lên ngôi sao sáu cánh trên bề mặt viên đá. Những viên ruby sao rất quý hiếm. Giá trị của nó phụ thuộc vào vẻ đẹp, sự quyến rũ của màu sắc, và cả độ trong suốt. Tuy nhiên những viên ruby sao chất lượng tốt luôn có những cánh sao nằm ngang trên bề mặt viên đá và tâm điểm của sao là ở chính giữa viên đá.
Ruby – màu đỏ mang ý nghĩa niềm đam mê
Điều quang trọng nhất với 1 viên đá quý là màu sắc của nó. Tên “ruby” bắt nguồn từ tiếng Latin “rubens” có nghĩa màu đỏ. Màu đỏ của ruby rất riêng biệt (có một không hai): tượng trưng cho sự ấm áp và rực lửa. Hai yếu tố tạo lên đặc trưng cho màu sắc của nó: lửa và máu như tượng trưng cho sự ấm cúng và cuộc sống của loài người. Vì vậy màu đỏ của ruby không bao giờ là cũ, nó luôn là màu của đam mê, nóng bỏng, quyền lực. Không giống các loại đá quý khác, ruby có cách biểu thị tình cảm rất mạnh mẽ. Chiếc nhẫn ruby thể hiện tình yêu đầy đam mê mà con người dành cho nhau.
SAPPHIRE
Thời xa xưa, người ta tin rằng bầu trời giống như một viên Sapphire lớn màu xanh. Liệu có hình ảnh nào đẹp như 1 viên sapphire trong suốt không? Với nhiều màu sắc khác nhau từ màu xanh dương đậm của trời vào buổi chiều, tới màu xanh trung tính của ngày mùa hè đẹp trời là do tạo hóa của đất trời. Tuy nhiên, loại đá quý này còn có rất nhiều màu sắc khác: không chỉ có màu xanh xám của đường chân trời xa xa, mà còn màu của hoàng hôn- màu vàng, màu hồng, màu cam, màu tím. Mặc dù được tìm thấy trong trái đất nhưng đá sapphire như đá của trời.
Những viên đá sapphire chất lượng cực tốt thì rất hiếm. Sapphire được gọi là đá quý của trời cũng là do rất ít nơi có thể khai thác được. Sapphire được khai thác chủ yếu ở Ấn Độ, Burma, Ceylon, Thái Lan, Việt Nam, Úc, Brazil và châu phi. Từ các mỏ đá quý, các tinh thể thô lần đầu tiên được thợ thủ công mài cắt để tạo độ lấp lánh. Thêm vào đó, khi mài cắt sapphire, người thợ phải vận dụng mọi kĩ năng bởi vì loại đá này không chỉ cứng mà còn phụ thuộc vào góc cạnh để phát huy được hết các màu khác nhau và cường độ phát màu. Vì vậy công việc của người thợ mài cắt từ các tinh thể thô phải vận dụng được hết thuận lợi của từng viên đá.
Phụ thuộc vào địa điểm được khai thác, thì đá có cường độ màu sắc và mài cắt rất phong phú, nên đá có sự khác nhau và người đeo trang sức có nhiều sự lựa chọn. Cô ấy có nên đeo viên đá màu xanh trung tính vào những ngày trời mưa để nhắc về bầu trời mùa hè đầy nắng? Hay cô ấy thích viên đá màu xanh dương nhẹ tỏa sáng trong buổi trời chiều mùa thu? Ánh sáng ban ngày làm viên sapphire tỏa sáng hơn ánh sáng nhẹ nhân tạo buổi tối. Vì vậy, dù có ở mọi góc độ ánh sáng thì viên sapphire vẫn thể hiện được vẻ đẹp riêng của nó.
Các chuyên gia và giới am hiểu quan tâm màu của sapphire ở Kashmir với ánh sáng thẫm thể hiện màu xanh dương đẹp nhất và quý giá nhất. Những viên đá quý này được tìm thấy tại vùng Kashmir vào năm 1880 sau 1 vụ nở đất 16.000 feet so với mực nước biển và được khai thác nhiều trong thời gian 8 năm, màu sắc của sapphire loại 1 bị ảnh hưởng bởi ý kiến của nhiều người. Màu sắc điển hình cho loại đá vùng Kashmir là màu xanh dương trong, đậm với ánh tím rất huyền ảo. Người ta nói rằng màu sắc này không thay đổi dưới ánh sáng nhân tạo. Nhưng màu sắc của viên đá ở Miến Điện cũng được coi là rất quý giá, nó thay đổi từ màu xanh lam xẫm hay màu xanh hoa ngô.
Viên sapphire lâu đời nhất được khai thác tại Ceylon, hay Sri Lanka ngày nay. Ở đây thời cổ xưa mọi người cũng đã từng khai thác đá quý. Các chuyên gia nhận biết đá sapphire vùng Ceylon bởi độ sáng của màu xanh trung tính đến màu xanh nhẹ. Người ta cho rằng hầu hết sapphire xanh đều đến từ Úc hay từ Thái Lan.
Chất lượng của chúng phụ thuộc vào kích cỡ, màu sắc và độ trong suốt. Tuy nhiên, có nhiều viên đá quý có chất lượng tốt đáp ứng mọi tiêu chuẩn nhưng nguồn gốc cũng đóng vai trò rất quan trọng. Sapphire có giá trị cao nhất là ở vùng Kashmir, sau đó đến sapphire của Miến Điện, và đến sapphire của vùng Ceylon. Những viên đá trải qua các khâu xử lý khác nhau tạo lên giá thành khác nhau.
Vài năm trước đây những người khai hoang đã khám phá ra một quặng đá quý khoảng vài dặm ở phía đông nam trên đảo Madagascar. Người ta khai thác được rất nhiều đá sapphire không chỉ có màu xanh dương mà còn sapphire màu vàng và hồng rất đẹp và trong suốt. Trong khi đó, tại vùng Tanzania các chuyên gia cũng tìm thấy 2 mỏ đá quý lớn với các tinh thể spphire màu xanh dương, xanh lá cây, vàng chanh và vàng cam. Thứ ba là nước Brazil khai thác được những viên sapphire màu xanh dương, tía, và hồng. Vì vậy, những người yêu thích đá sapphire cũng không khó khăn khi muốn tìm những viên sapphire phù hợp với mình. Tuy nhiên, những viên sapphire có chất lượng tốt nhất vẫn rất hiếm trên thế giới.
AQUAMARINE
Dãy màu của aquamarine là từ màu xanh nước biển đậm đến màu xanh da trời nhẹ, độ phát sáng cực đẹp với ánh xanh dương nhẹ là chủ yếu. Phụ nữ trên thế giới rất yêu thích màu xanh của đá, và các nhà thiết kế trang sức cũng rất yêu thích nó bởi vì nó dễ mài cắt.
Màu xanh nhẹ khơi gợi sự cảm thông, lòng tin, sự hòa hợp và tình bạn. Tên của nó là 1 từ la tinh có 2 từ có nghĩa là “nước” và “biển”. Người ta nói rằng sức mạnh của nó được phát huy tối đa khi được đặt ở dưới nước, dưới ánh sáng mặt trời. Tuy nhiên, người thời xưa cho rằng đeo đá aquamarine sẽ hứa hẹn 1 cuộc hôn nhân hạnh phúc, còn phụ nữ đeo nó thì sẽ có niềm vui và sự giàu có.
Một viên đá quý có nhiều tiêu chuẩn tốt
Đá aquamarine là một trong các loại đá quý nổi tiếng và nó cũng có chất lượng tốt như các loại đá quý như: ruby, sapphire, emerald… Thực tế, nó có mối quan hệ với emerald vì cả hai loại đá này đều thuộc nhóm beryl. Aquamarine có màu xanh dương nhẹ và màu xanh nước biển đậm là do có chứa nguyên tố sắt trong hợp chất của nó. Màu đậm thì có giá trị cao hơn.
Loại đá được yêu thích của các nhà thiết kế hiện đại.
Các mẫu thiết kế trang sức của aquamarine thì phong phú hơn hẳn các loại đá quý khác. Nó quý phái theo phong cách cổ xưa, nhưng lại rất thời trang theo phong cách hiện đại. Với màu xanh quyến rũ của aquamarine các nhà thiết kế có thể dễ dàng tạo ra những mẫu trang sức rất thời trang, bởi vì đá aquamarine với tất cả các kích thước, chất lương, màu sắc khác nhau, khi ta đặt vào mọi góc độ ánh sáng khác nhau thì nó vẫn thể hiện được vẻ đẹp trong sáng riêng.
QUARTZ
Thạch anh: thay đổi màu sắc phổ biến
Ngày xưa, tinh thể thạch anh đẹp được sử dụng để làm các quả bóng thủy tinh hoặc bát thủy tinh, ngày nay, nó được sử dụng để chế tác trên trang sức bằng vàng. Thạch anh được sử dụng giống như amethyst, citrine, ametrine, thạch anh hồng, onyx, agates, chrysoprase, rutilated quartz và các loại đá quý khác, nhưng tinh thể thạch anh lại có giá rẻ hơn.
Thạch anh hồng
Màu hồng của thạch anh rất nhạt từ trong suốt đến bán trong. Thạch anh hồng trong suốt thì rất hiếm, và màu thường rất nhẹ nên viên có kích thước lớn mới rõ màu đẹp của nó. Thạch anh hồng bán trong thì có nhiều hơn, được sử dụng làm chuỗi hạt, mài cắt cabochon, điêu khắc, hay các mục đích về kiến trúc.
Thạch anh màu khói.
Thạch anh màu khói là thạch anh màu nâu trong suốt được sử dụng để mài cắt faceted. Thị trường thương mại hạn chế bởi vì nhu cầu mua loại thạch anh này ít hơn. Trong quá khứ nó bị nhầm với topaz màu khói, điều đó là sai.
Mắt hổ
Thạch anh mắt hổ chứa nguyên tố sắt màu nâu tạo gam màu vàng. Nó được mài cắt cabochon làm nổi bật những tia sáng nhỏ trên bề mặt đá giống như tia sáng trong mắt hổ. Mỏ lớn nhất là ở miền nam của châu phi, nhưng thạch anh mắt hổ chủ yếu được khai thác ở miền tây nước Úc, Burma, Ấn độ và California.
Tinh thể đá
Thạch anh nguyên khai trong suốt không màu vẫn được biết đến như tinh thể đá. Thời gian dài trước đây, mọi người tin rằng tinh thể đá là 1 dạng của băng tuyết. Tinh thể đá chất lượng tốt thì trong suốt và long lanh như nước. Mặc dù thạch anh không màu thì khá phổ biến nhưng những viên có kích thước lớn rất hiếm, do vậy ngày nay những quả bóng thủy tinh được làm bằng thủy tinh chứ không phải bằng thạch anh. Tinh thể đá thường được sử dụng làm đồ trang sức đặc biệt các sản phẩm điêu khắc, các đồ trang sức có thể kết hợp giữa thạch anh và mã não rất đẹp. Do thạch anh có truyền thuyết về sức mạnh nên việc sử dụng vào chế tác trang sức rất phổ biến. Nhiều người tin rằng khi đeo thạch anh mang lại sức khỏe và thanh thản cho con người..
Thạch anh Rutilated và thạch anh tourmalinated
Loại thạch anh trong suốt không lẫn tạp chất rất có giá trị, còn loại thạch anh phổ biến là thạch anh rutilated. Thạch anh rutilated là tinh thể đá trong suốt có các đường vân nhỏ màu vàng như được sắp xếp thành hoa văn bên trong nó. Mỗi loại hoa văn khác nhau, và thường rất đẹp. Những tạp chất thường được gọi là sợi tóc của thần vệ nữ Venus. Loại thạch anh tourmalinated màu xanh lá cây đậm hay màu đen thì ít được biết đến hơn.
Khoáng chất chalcedon
Thạch anh được hình thành không phải từ môt tinh thể mà là từ nhiều tinh thể nhỏ được biết đến như khoáng chất chalcedony. Chalcedony lớn hơn tinh thể, thạch anh trong suốt bao gồm thạch anh có tinh thể kín với các hoa văn cũng như màu sắc đa dạng.
PERIDOT
Màu xanh rực rỡ với ánh vàng nhẹ của đá peridot tạo lên gam màu đẹp rất hợp với trang phục mùa hè. Vì vậy không có gì đáng ngạc nhiên khi viên đá peridot là biểu tượng cho mùa sinh là tháng 8.
Peridot là loại đá có từ rất lâu nhưng bây giờ nó vẫn được ưa chuộng. Nó được biết đến trong bộ trang sức của thời Ai Cập từ thập niên thứ 2 trước công nguyên. Loại đá được sử dụng thời đó bắt nguồn từ quặng của hòn đảo núi lửa nhỏ trên biển Đỏ, khoảng 45 dặm về phía bờ biển ở Aswan, được khai thác từ năm 1900. Người ta cho rằng peridot đẹp nhất được khai thác tại vùng Kashmir.
Người la mã cổ xưa cũng rất thích loại đá này và yêu quý màu xanh sáng không thay đổi dưới cả ánh sáng nhân tạo. Vì vậy, nó có biệt danh là “Emeral của buổi chiều tối”. Peridot cũng được tìm thấy ở Châu Âu trong các nhà thờ thời trung cổ, nó như 1 vật báu để trang trí, ví dụ nó được gắn trên Lăng mộ ở thánh đường Cologne.
Peridot là 1 trong vài loại đá chỉ có 1 màu. Màu xanh lá cây đậm với ánh vàng nhẹ là do các nguyên tố sắt ở bên trong. Về mặt hóa học, peridot là một hợp chất gồm silicat, magiê và sắt. cường độ của màu phụ thuộc vào lượng nguyên tố sắt bên trong nó. Màu sắc của nó thay đổi từ màu xanh ánh vàng đến màu oliu và thậm trí màu xanh nâu. Peridot mắt mèo và peridot sao thì cực kì hiếm.
Đá peridot đẹp nhất là ở vùng biên giới Pakistan và Afghanistan. Tuy nhiên, đá peridot cũng có ở Việt Nam, Myanmar, Mỹ, Châu Phi, và Úc. Loại đá ở vùng phía đông Burma, Myanmar ngày nay có màu xanh sặc sỡ. Peridot vùng Arziroma thường được sử dụng chế tác đồ trang sức cho người Mỹ có gam màu vàng và vàng nâu.
Không phức tạp nhưng rất khó với người mài cắt.
Peridot được mài cắt theo hình dạng của từng tinh thể, chủ yếu là mài cắt faceted, với tất cả các hình dạng khác nhau. Những viên có tạp chất bên trong thì được mài cắt cabochon để làm tăng vẻ đẹp của nó. Từ tinh thể thô đòi hỏi người thợ phải có cái nhìn chình xác và đôi bàn tay khéo léo. Bởi vì peridot bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, nhiệt độ không đều có thể làm nứt đá, bị ảnh hưởng bởi acid sunfuric và flohydric
Loại đá của mùa hè.
Đá peridot có màu xanh rất đa dạng, một viên đá có thể được sủ dụng nhiều lần với các mẫu trang sức khác nhau. Kể từ khi thế giới thời trang quay lại yêu thích màu xanh của peridot thì nó được biết đến rộng rãi hơn.
THE AMETHYST
Đá amethyst nối bật với gam màu tím. Hàng nghìn năm nay, nó được biết đến như là đại diện cho nhóm đá thạch anh, nó được chế tác trang sức cho cả giới quý tộc và giới tôn giáo. Nó được coi như linh hồn của chúa trời, gắn trên tà áo choàng của thầy tu người Do Thái. Mọi người tin rằng đá amethyst bảo vệ con người khỏi sự nghiện ngập- từ La tinh “amethyst” có nghĩa là “không nghiệp ngập”.
Người ta cho rằng đá amethyst có sức mạnh khác nhau trong các nền văn hóa. Nó được coi như vật bảo vệ mùa vụ tránh khỏi thiên tai và dịch họa, mang lại may mắn trong các cuộc đi săn hay chiến tranh, tránh khỏi lực lượng ma quỷ, mang lại trí thông minh cho con người. Nó cũng được coi như viên đá của tinh bạn, nó như biểu tượng của lòng tin tưởng và sự trung thành.
Đá amethyst có độ cứng 7, có sự khúc xạ vừa phải, trọng lượng gần bằng các loại thạch anh khác, nhưng cấu trúc tinh thể khác nhau, không theo quy tắc nào. Cấu trúc được phân tầng tạo lên lớp cường độ màu sắc khác nhau. Nó có nguyên tố sắt bên trong liên kết với nhau tạo lên bức xạ tự nhiên.
Mặt khác nếu qua xử lý nhiệt làm cho màu sắc của đá amethyst thay đổi. Ở nhiệt độ 250, viên đá màu khói chuyển sang màu vàng sặc sỡ đến màu đỏ nâu. Ở nhiệt độ 400, những viên có độ trong cao chuyển sang màu vàng hoặc không màu.
Qua khâu xử lý nhiệt, vài loại đá amethyst không màu có thể chuyển thành có màu.
Quặng có giá trị kinh tế lớn là ở phía nam Brazil, hay Urguay. Nước xuất khẩu lớn thứ 3 là Madagasca. Tuy nhiên, loại đá này có ở khắp thế giới. Vùng biên giới Canada cạnh hồ lớn thuộc bắc Mỹ, được đặt tên là hải cảng Amethyst, số lượng lớn thạch anh tím được khai thác tại đây với chất lượng không tốt lắm. Tại Idar-Oberstein thuộc Đức là nơi khai thác Amethyst với số lượng lớn. Amethyst ở Nga chủ yếu được khai thác vào mùa đông ở vùng Urals, nó nổi tiếng vì màu đẹp đặc biệt, có thể phát sáng dưới ánh sáng nhân tạo. Tại Mông Cổ người ta chế tác những chuỗi hạt tượng trưng cho tượng phật để đem lại sự thanh thản trong tâm hồn.
SPINEL
Spinel là 1 loại giấu mặt trong lịch sử đá quý, nhiều viên ruby nổi tiếng trong bộ sưu tầm trang sức của các nhà quý tộc trên thế giới lại là spinel. Một viên spinel đỏ 170 carat hiện tại đang ngự trị trên vương miện của quốc vương Anh. Nó có nguồn gốc lịch sử lâu đời, vua Henry đời thứ 5 từng đeo nó trên mũ bảo vệ trong các cuộc chinh chiến. Nữ hoàng Elizabeth đang sở hữu viên ruby timur đỏ 361 carat mang cái tên của vài vị vua Mughal từng sở hữu nó.
Ở Burma (Miến Điện ngày nay), nơi mà hầu hết các loại đá màu được khai thác, đá spinel được xem là 1 loại riêng biệt có từ năm 1587. Ở các nước khác, spinel được xem như “ruby balas”, nó được mọi người yêu thích bởi màu sắc và nguồn gốc xuất xứ.
Bây giờ spinel được các nhà sưu tầm đá quý coi như báu vật bởi vẻ đẹp, độ cứng, và màu sắc tuyệt đẹp. Ngoài spinel đỏ, còn có các màu tùng lam tuyệt đẹp, màu hồng và tím. Viên đá màu hồng tươi với ánh cam được khai thác ở Burma, nó là 1 viên đá có màu đẹp nhất. Spinel cũng có gam màu xanh rất đẹp gọi là spinel coban nhưng nó rất hiếm có. Thực tế, nhân tố chính làm cho mọi người nhận biết spinel là do sự hiếm có của nó. Ngày nay đá spinel chất lượng tốt còn hiếm hơn cả Ruby.
GARNET
Màu đỏ đậm thường được tìm thấy ở Granet, nhưng đá granet cũng rất phong phú về màu sắc, đặc biệt là đá granet ở Châu Phi. Nhờ có phong phú về màu sắc mà ngày nay granet vẫn bắt nhịp được với sự thay đổi của phong cách và xu hướng màu của thời trang. Granet là một loại đá quý thổi luồng sinh khí mới cho thế giới thời trang ngày nay.
Thuật ngữ granet được các chuyên gia nhìn nhận là một nhóm hơn 10 loại đá quý có cấu trúc hóa học giống nhau. Màu đỏ là gam màu phổ biến nhất nhưng granet cũng có nhiều gam màu xanh khác nhau, màu vàng đậm, màu cam rực và một số gam màu nâu. Granet không có màu xanh dương. Ngày nay màu đỏ truyền thống và màu xanh vẫn được ưa chuộng. Granet sao rất hiếm, màu sắc của nó thay đối phụ thuộc vào ánh sáng ban ngày hay ánh sáng nhân tạo.
Có cái gì để phân biệt Granet với nhóm đá quý khác không? Thứ nhất là độ cứng Moh từ 7 đến 7,5 ngoài trừ rất ít ngoại lệ, nên granet có chất lượng rất tốt. Đá granet không khó để chế tác chỉ là nó không thích hợp để xử lý nhiệt, nó có chỉ số khúc xạ cao nên tạo vẻ đẹp tuyệt vời. Hình dạng của tinh thể thô rất tuyệt. Granet có nghĩa là “hạt đá” bắt nguồn từ tiếng la tinh. Nó làm ta liên tưởng tinh thể hình tròn màu đỏ giống như quả lựu chín. Thời trung cổ, granet đỏ được gọi là “ngọc granet đỏ”, thậm trí ngày nay nó còn có cái tên là ruby Arizona, spinel Arizona, ruby Montana hay ruby Mexico trên thị trường đá quý.
Màu đỏ nồng nàn của đá granet soi sáng truyền thuyết Nô-ê
Hàng ngàn năm trước đây, con người đã biết đến Granet. Người ta kể rằng, Noah đã dùng một chiếc đèn lồng granet để soi đường đi trong đêm tối. Granet cũng được tìm thấy trong bộ trang sức của người Hy Lạp, Ai cập, La mã; granet chính là một loại bùa hộ mệnh, thắp sáng trong đêm tối bảo vệ con người khỏi ma quỷ và các tai ương. Ngày nay khoa học đã chứng minh độ phát sáng của granet là do chỉ số khúc xạ cao.
EMERAL
Tên emerald bắt nguồn từ tiếng Hy lạp “smaragdos” và tiếng cổ Pháp “esmeralde” chỉ có nghĩa là “đá màu xanh lá cây”. Ngày nay, đá emerald có chất lượng tốt nhất được khai thác ở Incas và Aztect phía nam của nước Mỹ, nơi coi đá này là loại đá linh thiêng. Tuy nhiên, viên đá cổ nhất được tìm thấy ở vùng biển đỏ của Ai cập khoảng giữa năm 3000 và 1500 trước công nguyên. Và sau đó “mỏ Cleopastra” đã được khai thác tại đây vào thế kỉ 19.
Quyển kinh thánh của người Ấn Độ nhiều thể kỉ trước, Emeral đã được nói về công dụng của nó. Nên không có gì ngạc nhiên trong kho báu của hoàng tử và hoàng hậu Ấn Độ có những viên đá emerald tuyệt đẹp. Một trong những viên emerald lớn nhất thế giới là “Emerald Mogul” trọng lượng 217.80 carat cao 10cm, được khai thác năm 1695, một mặt của nó có khắc kinh thánh, một mặt có hoa văn rất đẹp. Viên đá tuyệt vời này được một người mua không rõ danh tính với giá 2.2 triệu đô la ngày 28 tháng 9 năm 2001 tại sàn đấu giá Christie ở London.
Màu xanh của cuộc sống và tình yêu
Màu xanh của Emeral là sắc màu của cuộc sống và mùa xuân. Trong nhiều thế kỉ, nó cũng được coi như màu của vẻ đẹp và tình yêu chung thủy. Màu xanh của nó tượng trưng cho sự hài hòa, tình yêu với thiên nhiên và niềm vui với cuộc sống. Pliny bình luận nhìn màu xanh của nó mà không mỏi mắt. Màu xanh này luôn tươi mới và rực rỡ, luôn thay đổi dưới ánh sáng ban ngày và ánh sáng nhân tạo
Dấu ấn của thiên nhiên
Sắc xanh của đá làm lên giá trị của nó, nhưng tạp chất cũng là một yếu tố xác định nguồn gốc của đá. Những tạp chất tốt không làm giảm giá trị của đá, ngược lại những viên đá màu xanh đậm có tạp chất lại có giá trị hơn những viên đá nhạt màu không có tạp chất.
Loại đá emerald cổ nhất hình thành 2600 năm trước được khai thác ở Zimbabwe, đá hình thành 9 nghìn năm được khai thác ở Pakistan. Nhìn về mặt khoáng vật học, emerald là hợp chất của berilli, nhôm và sillicat với độ cứng là 7.5 đến 8, nó giống như aquamarine màu xanh dương, morganite màu hồng đậm, heliodor vàng, và beryl màu xanh lá cây nhẹ, thuộc nhóm beryl.
Thế giới của viên emerald đẹp
Colombia là nước đứng đầu danh sách những nước khai thác được emerald chất lượng tốt. Có khoảng 150 quặng emerald nhưng ngày nay có một số quặng không còn được khai thác nữa. Quặng nổi tiếng là Muzo và Chivor được khai thác bởi Incas từ thời trước colom ( tìm ra châu mỹ). Theo tính toán, khoảng 3 phần 4 sản phẩm emerald được khai thác ở quặng Coscuez. Emeral của Colombia khác với emerald của các mỏ trên thế giới bởi nó chất lượng tốt và màu xanh tươi. <!--[if !supportLineBreakNewLine]--> <!--[endif]-->
Một loại đá phức tạp
Trong khi độ cứng cao bảo vệ emerald khỏi trầy xước, thì độ giòn và vết nứt làm cho người thợ rất khó mài cắt. Thậm chí người thợ lành nghề nhất cũng gặp khó khăn khi mài cắt nó vì tinh thể thô có giá trị cao, và có nhiều tạp chất bên trong. Do vậy, họ phải phát triển phương thức mài cắt đặc biệt dùng riêng cho emerald. Tùy theo chất lượng của đá người ta có nhiều kiểu mài cắt khác nhau nhưng với hàng cắt faceted thì chủ yếu là hình chữ nhật và hình vuông với các góc vát để bảo vệ đá khỏi trầy sước và rạn nứt.
CITRINE
Critine là loại đá quý tượng trưng cho tháng sinh là tháng 11. Nhiều người biết đến và yêu thích loại đá này dưới cái tên đá topaz vàng, Madeira hay là topaz Tây Ban Nha. Vì vây, lịch sử của loại đá này có quan hệ mật thiết với topaz và được cho rằng có sức mạnh huyền diệu. Tuy nhiên, critine lại là thành viên trong nhóm thạch anh, nhóm tinh thể phong phú về màu sắc và đa dạng về cấu trúc.
Criinte thuộc loại Quatz, màu sắc thường được quyết định bởi nguyên tố sắt, màu sắc cơ bản từ màu vàng nhạt tới vàng vừa, vàng cam đậm và vừa đến hơi nâu. Giống như tất cả các tinh thể thạch anh, critine có độ cứng là 7. Mặc dù chỉ số khúc xạ tương đối thấp, nhưng loại đá màu vàng này có ánh dịu nhẹ giống sắc vàng mùa thu này rất hấp dẫn và quyến rũ.
Giữa thế kỉ 18 người ta khai thác được đá amethyst và thạch anh khói được xử lý nhiệt ở nhiệt độ 470 và 560 để chuyển sang màu vàng. Sự xử lý nhiệt này đòi hỏi phải thật cẩn thận và có kinh nghiệm. chỉ các chuyên gia mới nhận biết được viên đá qua xử lý nhiệt. Và nó được đặt tên là đá critine. Hầu hết critine trên thị trường đều có màu hơi nâu của amethyst được xử lý nhiệt để có màu vàng sáng và đậm hơn với chút ánh đỏ. Tông màu vàng ngạt thông thường là màu của viên đá tự nhiên chưa qua sứ lý. Critine bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, nhiệt độ quá mức có thể làm viên đá chuyển thành không màu; sự thay đổi nhiệt độ bất ngờ có thể làm viên đá bị nứt.
JADE
Câu chuyện thần thoại của ngọc bích
Ngọc bích – một loại đá quý có sức mạnh biểu tượng duy nhất, và có nhiều câu chuyện thần thoại xung quanh nó. Với vẻ đẹp của mình cùng khả năng diển cảm phong phú, ngọc bích có sức quyến rũ đặc biệt với con người trong hàng nghìn năm nay.
Loại đá này có gam màu xanh lá cây rực rỡ, cùng các sắc màu trắng, nâu, đen, vàng và cam, với ánh tím trang nhã, nó được con người biết đến từ 7000 năm trước. Thời tiền sử, con người yêu thích quý trọng chúng vì tính bền của nó, người ta sử dụng nó để chế tác vũ khí và đồ dùng. Khoảng 3000 năm trước công nguyên, người Trung Quốc đã biết đến ngọc bích với cái tên “yu” có nghĩa là “loại đá của hoàng thất”. Trong lịch sử lâu đời của đế quốc Trung Hoa, ngọc bích luôn được đề cao giá trị gần như vàng và kim cương ở các nước Phương Tây. Ngọc bích không chỉ được sử dụng để chế tác trang sức mà còn được dùng làm đồ thờ cúng trong các gia đình quyền quý. Nó cũng là một biểu tượng của nho giáo về sự sáng suốt, công bằng, lòng trắc ẩn, tính khiêm tốn và lòng dũng cảm. Thị trường lớn của ngọc bích là ở Hồng Kong, hay Rangoon, trong cuộc đấu giá ngọc bích Hồng Kong tại sàn đấu giá Christie đã truyền bá được giá trị của ngọc bích với người Châu Á.
Thời gian trước Côlôm (tìm ra Câu Mỹ), vùng Mayas, Aztecs và Olmecs của trung Mỹ cũng đã rất yêu thích và quý trọng ngọc bích hơn cả vàng. Ở new Zealand's Maoris bắt đầu trạm khắc vũ khí và đồ thờ cúng từ loại ngọc bích của địa phương, và nó vẫn còn kéo dài đến ngày nay. Thời Ai Cập cổ, ngọc bích được coi như đá của tình yêu, sự bình thản trong tâm hồn, sự hòa hợp và cân bằng. Thời nay, ngọc bích được xem như viên đá bảo vệ và mang lại may mắn, nó được biết đến rộng rãi, mọi người đều yêu thích nó bởi tính bền và cứng cũng như màu sắc phong phú, vẻ đẹp lộng lẫy.
Ngọc bích là gì?
Ngọc bích “yu” bắt nguồn từ Tiếng Trung, là cụm từ bắt nguồn từ 2 loại đá nephrite và jadeite. Đến thế kỷ 19 các nhà khoáng vật học đã tìm ra sự khác biệt giữa chúng, vẻ bề ngoài, độ cứng và đặc tính thì giống nhau nhưng cấu trúc hóa học và màu sắc thì khác nhau. Khoáng chất Nephrite chủ yếu có màu xanh lá cây đậm hoặc nhạt, hay có màu xanh xám, nhưng nó cũng có thể có màu trắng, vàng hoặc đỏ. Jadeite thì hiếm hơn và cứng hơn với gam màu xanh, trắng, hồng đỏ, nâu, và tím. Cả hai khoáng chất này có tông màu phân bố không đồng đều, chỉ có ngọc bích chất lượng tốt tông màu đồng đều.
Ngọc bích: từ nguyên liệu thô đến thành phẩm
Jadeite thì hiếm hơn và quý hơn nephrite. Quặng nephrite được khai thác ở Trung Quốc, New Zealand, Nga, Guatemala, và núi Apls ở Thụy Sỹ. loại ngọc xanh lá cây đậm, được gọi là Ngọc Canada được khai thác ở phía tây Canada
Jadeite được khai thác ở Trung Quốc, Nga, và Guatemala, nhưng đá chất lượng tốt nhất thì được khai thác ở Burma, Myanmar ngày nay. Tại đây, trong trung tâm về đá quý, ngọc, ngọc trai thì các khối ngọc đủ mọi kích cỡ được bán đấu giá. Khi mua thô người thương nhân cũng cần sự may mắn, rât khó phát hiện ở bên trong: nó có thể là loại ngọc có giá trị cao, cũng có thể là không còn giá trị. Chỉ khi quá trình mài cắt bắt đầu mới thấy được giá trị thật của nó.
Trong các trung tâm mài cắt ngọc của Canton, Bắc Kinh và Hồng Kong, nguyên liệu thô được xử lý bằng bột kim cương và carborundum. Bởi vì ngọc thì không được trong suốt nhưng có ánh sáng rực rỡ, nên mài cắt cabochon là thích hợp nhất. Vòng tay bằng ngọc rất phổ biến, các loại hạt hình tròn, hình trụ, hình phẳng được kết hợp với nhau làm lên chuỗi dây tuyệt đẹp. Theo truyền thống, ngọc được chế tác thành đồ trưng bày rất đẹp như bình hoa, hay miếng ngọc bội có trạm khắc hoa văn… Sự khác biệt giữa ngọc nephrite và jadeite là khi đánh bóng ngọc nephrite có độ sáng bóng kém còn ngọc jadeite có độ sáng bóng như gương.
Làm thế nào để phân biệt được ngọc tốt?
Với nhà sưu tầm cũng như người yêu thích đồ trang sức thì ngọc bích là loại đá quý rất hấp dẫn. Bên cạnh chất lượng tốt, vùng khai thác, quá trình xử lý và lòng tin cũng đóng vai trò quan trọng. Ở các nước phương tây, nhiều người thích sưu tầm ngọc bích trong dạng hộp thuốc, tẩu thuốc, bát nhỏ, hay cái nhẫn. Bởi vì mỗi nhà sưu tầm đều có sở thích riêng về màu sắc, hình dạng và thể loại nên không dễ đưa ra lời khuyên về việc mua đồ vật bằng ngọc.
Tóm lại, giá trị của ngọc bích được quyết định bởi yếu tố màu sắc, cường độ màu sắc, độ bền, kết cấu, độ trong và độ phát sáng. Từ vùng này sang vùng khác, từ nền văn hóa này sang nền văn hóa khác thì màu sắc được sử dụng khác theo. Ở Mỹ và Châu Âu, màu xanh emerald, màu xanh rau spinach, xanh táo được coi là có giá trị. Ở viễn đông, màu trắng trong, màu vàng với ánh hồng lại được coi trọng. Trong thế giới đồ trang sức, ngọc bích màu tím rất phổ biến, tuy nhiên nó rất hiếm, nhưng màu xanh emerald của ngọc mới được bán với mức giá cao nhất. Thật không may có cả loại ngọc tốt tự nhiên và loại ngọc đã qua quá trình xử lý được đem bán nên khi mua ngọc nên chọn mua từ các thương nhân có uy tín.
Vẻ đẹp truyền thống và hiện đại được kết hợp hài hòa trong ngọc bích. Trong liệu pháp đá quý, người ta nói rằng ngọc bích kích thích sự sáng tạo, nhanh nhậy của trí óc, có tác dụng làm hài hòa và cân bằng cuộc sống. Vì vây, loại đá quý này mang lại cho chúng ta niềm vui, sự sôi nổi, và niềm hạnh phúc.
